Phanomsinh's space

ທ້າວໂຕນີ ອາຍຸ10 ປີ ຮຽນຈົນຈົບປໍກຽມ ເຖິງວ່າຈະຮຽນບໍ່ເຕັມມື້ກໍ່ຕາມ ຖ້າຜົນການສອບເສັງອອກມາດີ ເພິ່ນກໍ່ຄົງຕ້ອງຮຽນປ1 ໃນສົກຮຽນຫນ້າ. ຄາດຫມາຍສູ້ຊົນ ເພິ່ນ ແມ່ນຕ້ອງໃຫ້ເພິ່ນໄດ້ຮຽນທັງເຊົ້າແລະບ່າຍ ກິນເຂົ້າທ່ຽງຮ່ວມກັບຫມູ່ຢູ່ໂຮງຮຽນໃຫ້ໄດ້. ຖ້າເຮັດໄດ້ກໍ່ສາມາດປົດປ່ອຍແມ່ມັນໃຫ້ໄປຫາຢູ່ຫາກິນ ຊ່ອຍພໍ່ມັນ ບໍ່ຕ້ອງມານັ່ງເຝົ້າທ້າວໂຕນີອີກ. ດຽວນີ້ພັກຮຽນແລ້ວ ຍັງຢາກໄປໂຮງຮຽນ ສະແດງວ່າຕິດໂຮງຮຽນແລ້ວ.
ທ້າວນິກກີ ກໍ່ຈົບໂຮງຮຽນອະນຸບານ ແລ້ວ, ສົກຮຽນຫນ້າ ກໍ່ຄົງຕ້ອງເຂົ້າປ1 ຄືກັບອ້າຍເພິ່ນ. ເດັກ2ຄົນນີ້ ອາຍຸລື່ນກັນ 5 ປີ ແຕ່ຈະຮຽນປ1 ພ້ອມກັນ ເຫີ່; ຖ້າເປັນໄປໄດ້ກໍ່ແມ່ນດີ ແຕ່ ທ້າວນິກກີກໍ່ມີບັນຫາຂອງມັນ ທີ່ຫນ້າຫນັກໃຈ: ບໍ່ປາກ ບໍ່ເວົ້າ ບໍ່ເລົ່າຄຳຄ່ອງ. ແມ່ມັນບໍ່ຢາກໃຫ້ເຂົ້າປ1 ຢາກໃຫ້ເຂົ້າປໍກຽມກ່ອນ. ຖ້າເຮັດແນວນັ້ນ ເພິ່ນຈະໄດ້ເຂົ້າປ1 ຕອນ7ປີ. ມັນອາດຈະຊ້າໄປແດ່. ຕອນນີ້ຫນ້າທີ່ຂອງຜູ້ປົກຄອງ ແມ່ນຕ້ອງຊອກໂຮງຮຽນໃຫ້ທ້າວນິກກີ. ຈະເປັນໂຮງຮຽນລັດ ຫລື ເອກະຊົນດີລະ? ຄຳຕອບ ແມ່ນຂຶ້ນກັບງົບປະມານ.

ສາເຫດຂອງເດັກ ທີ່ເຖິງເວລາເວົ້້າ ແຕ່ຍັງບໍ່ເວົ້າ ມັນກໍ່ມີຫລາຍ ແຕ່ໃນກໍລະນີ ທ້າວນິກກີ ແມ່ນ ຫູດີ, ເວົ້າໄດ້, ຄວາມສາມາດໃນການຮຽນ ກໍ່ໃຊ້ໄດ້, ການອອກສຽງ ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ທຸກສຽງ ແຕ່ກໍ່ຫນ້າພໍໃຈຢູ່. ແຕ່ອ່ານຈາກ ຂໍ້ມູນຂອງນັກວິຊາການແລ້ວ ເພິ່ນວ່າ การเลี้ยงดูของครอบครัวก็เป็นในลักษณะตามใจ รู้ใจ ทำให้เด็กทุกอย่าง จนเด็กไม่เห็นความสำคัญของการพูดหรือไม่ ครอบครัวนั้นไม่เป็นแบบอย่างในการสอนภาษา ถ้าไม่มีการสอนเด็กก็จะขาดแรงกระตุ้นหรือแรงจูงใจ ในการพูดสื่อสารกับผู้อื่น ອາດຈະເປັນເຂົ້າທາງນີ້ຢູ່ ເພາະ ລາວບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເວົ້໊າ ພຽງແຕ່ສົ່ງສຽງກໍ່ສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ ວ່າລາວຢາກໄດ້ຫຍັງ, ລາວບໍ່ເຫັນຄວາມຈຳເປັນຕ້ອງເວົ້້າ ເພາະອ້າຍຂອງລາວ ເປັນຄົນກືກ ກໍ່ບໍ່ເວົ້າຄືກັນ.

ທາງອອກສຳລັບບັນຫາຂອງທ້າວນິກກີ ທີ່ບໍ່ຍອມເວົ້າກັບໃຜ ແມ່ນແຕ່ກັບພໍ່ແມ່ແລະຄູອະນຸບານ ນັກວິຊາການ ເພິ່ນບອກວ່າ

1. ส่งเสริมให้เด็กสนใจมองหรือฟังเสียงต่าง ๆ หาของเล่นที่มีสีสรร มีเสียงเคลื่อนไหวได้ หรือให้ฟังเสียงโทรศัพท์ ฟังเพลง ชี้ชวนให้ดูสิ่งต่าง ๆ จะช่วยให้เด็กเกิดความเข้าใจแยกแยะ ลักษณะของสิ่งต่าง ๆ เชื่อมโยงเข้าใจความหมายดีขึ้น
2. สอนให้เด็กเรียนรู้ภาษา และคำศัพท์ จากสิ่งรอบตัว ด้วยการพูดบอกชื่อสิ่งต่าง ๆ กริยาที่เด็กทำ ความรู้สึก รูปร่าง การรู้สึกสัมผัสของนั้น ๆ สอนให้เข้าใจคำสั่ง เช่น สวัสดี หยิบของมาให้ ใช้คำพูดสอยเด็กให้เรียนรู้ว่าอะไรควรทำอะไรไม่ควรทำ โดยใช้สีหน้า น้ำเสียง แสดงออกถึงอารมณ์ เช่น ทำหน้าดุ พูดว่า “อย่า” เมื่อห้ามเด็กเล่น ปลั๊กไฟ
   
3. สอนให้รู้จักเลียนเสียงต่าง ๆ เช่น เสียงพื้น ๆ เสียงสัตว์ เสียงพูด โดยใช้คำที่ง่าย ๆ คุ้นเคย เช่น หม่ำ ๆ บ๊าย..บาย แล้วเปิดโอกาสให้เด็กเลียนแบบคำต่าง ๆ ควรตอบสนองเด็กทันทีที่เด็กพูด และไม่สนับสนุนให้เด็กใช้ท่าใบ้บอกความต้องการ เพื่อให้เด็กเห็นประโยชน์ของการพูด และที่สำคัญคือไม่บังคับให้เด็กพูดตาม หรือพูดให้ชัดเจนทุกคำ เพราะเด็กจะเกิดความคับข้องใจ และไม่อยากพูด

ອັນນີ້ກໍ່ໄດ້ລອງມາແລ້ວ, ລາວສາມາດຊີ້ຮູບ ແລະ ບອກຊື່ຂອງມັນ ທຸກໆເດືອນ ຈະມີປຶ້ມຮູບມາໃຫ້ລາວ ໄດ້ຮຽນຮູ້ຊື່ຂອງມັນ, ທຸກໆແລງ ລາວຈະເອົາປຶ້ມຮູບມາໃຫ້ພໍ່ແມ່ ບອກຊື່, ຫລື ເປັນຜູ້ບອກຊື່ໃຫ້ພໍ່ແມ່ເປັນຜູ້ຟັງ. ການລຽນສຽງ ລາວກໍ່ເຮັດໄດ້ ເຊັ່ນ ລົດ ມີສຽງ ບຶ້ນບຶ້ນ, ປືນມີສຽງ ປົງປົງ...
ບັນຫາຂອງນິກກີ ຄົງຢູທີ່ຄວາມບໍ່ກ້າສະແດງອອກ, ຂີ້ຫລຶ້ມ ຂີ້ອາຍ,...

ຕອນນີ້ ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບນັບມື້ນັບຫລາຍ. ທັງການສຶກສາອົບຮົມເດັກ ທີ່ມີບັນຫາ ທັງສອງຄົນ. ຜູ້ກົກ ທີ່ຫູຫນວກປາກກືກ ກຳລັງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຊດີຂຶ້ນ ເປັນກ້າວໆ ແຕ່ ຜູ້ຫລ້າ ທຳທ່າວ່າຈະເປັນບັນຫາ ທີ່ຍັງແກ້ບໍ່ຕົກ. ທ້າວນິກກີ ບໍ່ໄດ້ຫູຫນວກ ບໍ່ໄດ້ປາກກືກ ຄືກັບອ້າຍລາວ. ແຕ່ລາວບໍ່ມັກປາກ ແລະ ບໍ່ຍອມປາກ. ແຕ່ລະແລງ ໄດ້ເອົາຮູບໄປໃຫ້ລາວຊີ້ ແລະ ລາວກໍ່ບອກຊື່ຂອງຮູບໄດ້ຖືກຫມົດ ພຽງແຕ່ອອກສຽງບໍ່ຖືກໃນບາງຄຳ ເຊັ່ນ ນົກ ອອກສຽງເປັນ ໂນະ, ແມວ ອອກສຽງເປັນ ໄມ... ນັ້ນສະແດງວ່າ ລາວເວົ້າໄດ້. ແຕ່ ເວລາໄປໂຮງຮຽນ ລາວຈະບໍ່ເວົ້ານຳໃຜເລີຍ ແມ້ແຕ່ກັບຄູ. ຈະເຮັດແນວໃດກັບນິກກີ ຍັງເປັນບັນຫາ ທີ່ແກ້ບໍ່ຕົກ. ອາດຈະ ໃຫ້ລາວແຍກ ອອກຈາກອ້າຍຂອງລາວ ໃຫ້ໄປຢູ່ກັບພີ່ນ້ອງ??? ຫລື ພາໄປພົບແພດ ຢູ່ຕ່າງປະເທດ ເພາະວ່າ ຢູ່ລາວ ກໍ່ໄປມາແລ້ວ.
ອີກ ອັນຫນຶ່ງ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຕ່າງໆ ກໍ່ສູງຂຶ້ນ ແຕ່ລາຍໄດ້ຂອງຄອບຄົວຍັງມີຫນ້ອຍ ເພາະມີແຕ່ຫົວຫນ້າຄອບຄົວ ເປັນຜູ້ຫາ ສ່ວນແມ່ເດັກນ້ອຍ ແມ່ນຢຸດການຫາລ້ຽງຊີບ ຫັນມາເອົາໃຈໃສ່ຕໍ່ເດັກນ້ອຍພິເສດ ທັງສອງຄົນ. ດັ່ງນັ້ນ ຫົວຫນ້າຄອບຄົວ ຕ້ອງໄດ້ຂະຫຍັນກວ່າເກົ່າ.
ທຸກມື້ນີ້, ມີເວລາໃຫ້ກັບຄອບຄົວຫນ້ອຍຫລາຍ. ເວລາຢູ່ກັບລູກກົກ ແມ່ນມີມື້ລະ1 ຊົ່ວໂມງ ເພາະລາວມັກຕິດຕາມພໍ່ໄປສອນເພີ້ມ ໄປນັ່ງເຝົ້າພໍ່. ສ່ວນລູກຫລ້າ ແມ່ນເຫັນແຕ່ຫນ້າກັນ ບໍ່ທັນມີໂອກາດໃຊ້ເວລາຮ່ວມກັນ ພໍເທົ່າໃດ ສູງສຸດ ກໍ່ນັ່ງຫນ້າຄອມນຳກັນ ໃຫ້ເພິ່ນເຊຍພໍ່ຫລິ້ນເກມ(ໃຫ້ພໍ່ຫລິ້ນໃຫ້ເບິ່ງກ່ອນ) ແລະ ນັ່ງຫລິ້ນເກມເອງ ເວລາພໍ່ບໍ່ຢູ່. ສ່ວນແມ່ເດັກນ້ອຍ ແມ່ນຫລັບກ່ອນພໍມັນຕະຫລອດ ເພາະພໍ່ມັນເອົາແຕ່ໃຊ້ເວລາຢູ່ຫນ້າຄອມ ບໍ່ຄ່ອຍມີເວລາແມ້ແຕ່ກິນອາຫານນຳກັນ. ເພິ່ນບໍ່ກິນເຂົ້າເຊົ້າ. ເຂົ້າສວາຍຜົວວກິນຢູ່ຫ້ອງການ. ເຂົ້າແລງ ເພິ່ນກິນພ້ອມລູກ.

ການແຂ່ງຂັນສອບເສັງນັກຮຽນເກັ່ງຂັ້ນປະຖົມ ມັດທະຍົມຕົ້ນ ແລະ ມັດທະຍົມປາຍທົ່ວນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຄັ້ງທີ 14 ປະຈຳສົກຮຽນ 2008-2009 ໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 12 ມີນາ 2009 ທີ່ໂຮງຮຽນ ມ.ສ ວຽງຈັນມີນັກຮຽນເຂົ້າຮ່ວມການແຂ່ງຂັນທັງ 3 ຂັ້ນ ທັງໝົດ 430 ຄົນ ຍິງ 263 ຄົນ. ມີນັກຮຽນໄດ້ຮັບລາງວັນຊົມເຊີຍ ຂັ້ນມັດທະຍົມຕົ້ນ ວິຊາຄະນິດສາດໄດ້ເປັນອັນດັບ 1 ມີ 2 ຄົນ ຄືນາງ ມຸງຄຸນ ສິມມາພົນ ຈາກມໍຕົ້ນ ສິນໄຊ ແລະ ນາງ ຈາຣິຍາ ຈັນທະຜາສຸກ ມ.ສ ວຽງສະຫວັນ ( ລູກສາວເອື້ອຍ 555)

ເວົ້າເບິ່ງແນ່ ໃຫ້ຂ້ອຍເວົ້າເບິ່ງແນ່
ຢ່່າມີແຕ່ເຈົ້າເວົ້າຫລາຍຕິ ດີບໍ່ດີ ກາໃຫ້ຂ້ອຍເວົ້າເບິ່ງແນ່

ຂ້ອຍເຫັນເຈົ້າຄວງຜູ້ບ່າວ ຫນ້າຕາຂາວໆ ລະຈັກແມ່ນເວົ້າຫຍັງແດ່
ຮີດຄອງຜົວເມຍເຄີຍມີ ເຈົ້າເຮັດຈັ່ງຊີ້ ລະມັນສິມີຫຍັງແດ່
ລູກຜົວເຈົ້າກາບໍ່ຫົວຊາ ຍາມເວົ້າຍາມຈາ ກາເວົ້ານຳຜົວແດ່
ໄປໃສເຈົ້າເປັນຫຍັງບໍ່ບອກ ຖ້າເຈົ້າຈະຫລອກ ເປັນຫຍັງບໍ່ບອກຂ້ອຍແນ່

ເວົ້າເບິ່ງແນ່ ໃຫ້ຂ້ອຍເວົ້າເບິ່ງແນ່
ຢ່່າມີແຕ່ເຈົ້າເວົ້າຫລາຍຕິ ດີບໍ່ດີ ກາໃຫ້ຂ້ອຍເວົ້າເບິ່ງແນ່

ເຂົ້ານ້ຳເຈົ້າກາບໍ່ໄດ້ສົນ ຕື່ນເຊົ້າມາຫນ້າມົນ ລະສິໄປຫາໃຜແດ່
ແຕ່ງຕົວປານກັບດາລາ ບໍ່ອີຕົນຫວາຜົວນີ້ ກະແລ້ວແຕ່
ຜົວບອກເພາະຢາກໃຫ້ເມຍດີ ເຈົ້າພັດມັກຊູຊີ ລະມັນສິດີຫຍັງແດ່
ຜົວເຕືອນບໍ່ຟັງກະແລ້ວແຕ່ ໃຫ້ເຈົ້າຄິດເບິ່ງແນ່ ລະໃຫ້ເຈົາຄິດເບິ່ງແນ່